Tętno noworodka zaraz po urodzeniu jest zbliżone do rytmu płodowego serca, czyli bardzo szybkie: 170?180/minutę. Spada ono w pierwszej dobie do 120 uderzeń na minutę i na tym poziomie utrzymuje się w najbliższym okresie życia.

Matka zapomina o trudach rodzenia, gdy usłyszy pierwszy krzyk swego dziecka. Jest to niesłychanie ważny moment życia, świadczący o rozpoczęciu samodzielnego oddychania.

Opanowanie przez niemowlę trudnej sztuki stania, a potem chodzenia, stwarza konieczność podjęcia dodatkowych środków ostrożności w celu zwiększenia bezpieczeństwa dziecka.

W IV kwartale życia dziecko osiąga już umiejętność dość precyzyjnego posługiwania się rękami (chwyt pęsetkowy).

Niemowlęta, których rozwój ruchowy jest przyśpieszony, zaczynają chodzić już w IV kwartale. Większość z nich jednakże raczkuje.

W IV kwartale życia niemowlęcia matka powinna zgłaszać się z nim do poradni D raz w miesiącu. Kontrola ciężaru ciała i wzrostu oraz badanie lekarskie pozwalają ocenić prawidłowość rozwoju i ogólny stan zdrowia dziecka.

Pod koniec pierwszego roku życia niemowlę, jak wspomniano wyżej, zaczyna kontrolować oddawanie moczu i kału. Staramy się nagradzać je pochwałą i pieszczotą, jeżeli wysadzenie na nocnik przynosi skutek.

Codzienna kąpiel przed ostatnim posiłkiem zapewni dziecku długi, spokojny i zdrowy sen. W IV kwartale łatwiej nam będzie kąpać niemowlę siedzące w wanience z wodą. Unikamy ryzykownego już teraz przenoszenia cięższego i ruchliwego dziecka ze śliską, namydloną skórą ze stołu do wanienki.

Ciąża mnoga stwarza nietypowe, a często niekorzystne warunki dla rozwoju płodu. Wśród bliźniąt, a zwłaszcza trojaczków, z reguły spotykamy dzieci, których ciężar ciała przy urodzeniu jest niski i to niższy, aniżeli można by oczekiwać po czasie trwania ciąży.

Przydatne wskazówki dla wychowujących i pielęgnujących bliźnięta i niemowlęta z ciąż mnogich: wskazania, porady, zasady.

Badania rozwoju bliźniąt oraz dzieci z ciąży mnogiej, podjęte pod koniec XIX wieku, miały dostarczyć argumentów w dyskusjach nad ogólnymi założeniami psychologii.

Jest zrozumiałe, że urodzenie się bliźniąt czy trojaczków wielokrotnie pomnaża obowiązki rodziców w zakresie pielęgnowania. Dodatkowe meble i sprzęt, szczepienia ochronne, kąpiel.

Częstość występowania ciąż mnogich i porodów nie jest jednakowa u wszystkich narodowości. Ponadto występują dość znaczne wahania w zależności od rasy oraz położenia geograficznego krajów.

W III kwartale niemowlę osiąga już pewną dojrzałość układu immunologicznego, który warunkuje m.in. odporność na zakażenia.

Często łóżeczko bywa już “za ciasne”. Trzeba, jeśli nie pomyślano o tym dotychczas, postarać się o nowe meble: kojec lub drewnianą barierkę tworzącą zamknięty kwadrat lub prostokąt.

Dieta niemowląt w III kwartale życia jest coraz bardziej urozmaicona. Niemowlę “dorośleje”, zaczynają mu się wyrzynać pierwsze zęby i jeżeli było dotychczas prawidłowo żywione, coraz lepiej różnicuje smaki potraw.

Urządzanie pokoju dla niemowlęcia, wygospodarowanie miejsca dla dziecka oraz dobór zabawek dla niemowląt w trzecim kwartale życia

Od 6-7 miesiąca niemowlę śpi w ciągu doby około 16 godzin, z czego na sen nocą przypada mniej więcej 10 godzin.

Trzeci kwartał to okres, w którym zmienia się dość istotnie ?jadłospis” dziecka. Wymaga to również zmiany sposobu karmienia.

W III kwartale pojawiają się uczucia, które są wyrazem już nie tylko dążeń i pragnień dziecka, lecz również kształtującej się woli.