Przebieg ciąży, pielęgnacja niemowląt i noworodków, wychowywanie dzieci. Poradnik dla kobiet
7 czerwca
“Nerwowość” to termin wieloznaczny. Najczęściej rozumie się pod nim wzmożoną pobudliwość, większą wrażliwość na niekorzystne bodźce psychologiczne środowiska, skłonność do reakcji nerwicowych. Zaburzenia te mogą być m.in. skutkiem działania szkodliwych czynników na układ nerwowy dziecka. Dzieci nadpobudliwe są to dzieci reagujące uczuciowo w sposób nadmierny, zbyt silny w stosunku do działających nań bodźców. U dzieci tych często obserwujemy wystąpienie z błahych powodów wybuchów złości, impulsywnych, lub nawet agresywnych zachowań, takich jak plucie, kopanie, rzucanie się na ziemię, przezywanie. Dzieci te są kłótliwe, obrażalskie, dokuczliwe, z byle powodu płaczą. W chwili podniecenia emocjonalnego reagują czerwienieniem się, jąkaniem, tikami (reakcje nerwicowe), nie umieją się opanować. W pracy są chaotyczne, mają kłopoty z koncentracją uwagi. Pracują albo szybko i niedbale, albo bardzo wolno, popełniają dużo pomyłek. Wprawdzie wszystkie małe dzieci cechuje duża pobudliwość emocjonalna, jednakże opisane przypadki nie trudno odróżnić.
Zasada, której trzeba przestrzegać w postępowaniu z tymi dziećmi, to zmniejszenie bodźców rozdrażniających i podniecających dziecko (kary cielesne, krytyka, awantury, krzyki, “walki słowne” z dzieckiem).
Ponieważ dzieci te są mało odporne na niepowodzenia i szybko się załamują, gdy natrafiają na trudności, starajmy się nie dopuszczać do tego, by ich działania kończyły się niepowodzeniem. Nieumiejętne postępowanie powoduje u nich długotrwałe stany napięcia emocjonalnego, które prowadzą do utrwalenia się niepożądanych zachowań i wystąpienia reakcji nerwicowych. Należy więc dbać, by dziecko wychowywało się w spokojnej atmosferze, miało uregulowany tryb życia, dużo snu, długie okresy spokojnej zabawy i pracy. Rozkrzyczanego malca nie należy przywoływać do porządku krzykiem, lecz spowodować jego “wyciszenie się” przez odwrócenie uwagi od przedmiotu konfliktu, np. przez zajęcie ciekawą zabawą lub pozostawienie samego, by “ochłonął”.
Należy unikać opowiadania strasznych i smutnych bajek, przestrzegać, by dziecko nie oglądało wstrząsających i emocjonujących programów w telewizji. Powstrzymujemy się też od reagowania nadmiernym rozczulaniem się, nawet gdy są ku temu powody. Nie śmiejmy się z niepowodzeń dziecka, nie przypominajmy stale o nich. W celu uniknięcia niepowodzeń stopniowo zwiększamy trudności zadań, jakie mu stawiamy. Nie wymagajmy zbyt wiele naraz od dziecka. Pomóżmy mu nawet, wykonując za niego niektóre elementy pracy, by zadanie zostało wykonane. Przekonujmy dziecko, że osiąga sukcesy i czyni postępy. Tak prowadzone małe dziecko lepiej będzie czuło się w przedszkolu i szkole, gdy samodzielnie będzie wypełniać swoje obowiązki.